"Szkolne ogrody – zielone pracownie” - edukacja ekologiczna w Gminie Starachowice z wykorzystaniem zielonej i niebieskiej infrastruktury

Działanie FENX.02.04. Adaptacja do zmian klimatu, zapobiegania klęskom i katastrofom.

Typ projektów: FENX.02.04.10 Edukacja w zakresie kwestii klimatycznych, adaptacji do zmian klimatu oraz ochrony zasobów wodnych

Podtyp projektów: Projekty edukacyjne realizowane w szkołach z elementami infrastrukturalnymi 

Wnioskodawcy :

Lider :Gmina Starachowice

Partner: Fundacja Miesz(k)aj Lokalnie

Całkowita wartość projektu: 2 884 147,07 zł
Dofinansowanie : 2 252 285,56 zł

Opis projektu

Celem projektu jest podnoszenie świadomości ekologicznej na temat zmian klimatu i adaptacji do nich w Gminie Starachowice poprzez wdrażanie działań edukacyjno – informacyjnych z wykorzystaniem zielonej i niebieskiej infrastruktury.

Zadanie 1

Wykonanie zielonych ogrodów przy miejskich Szkołach Podstawowych w Starachowicach nr 1,2,6,9,10,13

Zadania z zakresu budowy zielono -niebieskiej infrastruktury, obejmuje zagospodarowanie terenu, wykonanie elementów małej architektury, urządzeń zabawowych i edukacyjnych oraz nawierzchni ciągów pieszych i bezpiecznych przy szkołach podstawowych 

Szkoła Podstawowa nr 1 –
Szkoła Podstawowa nr 2 –
Szkoła Podstawowa nr 6 –
Szkoła Podstawowa nr 9 –
Szkoła Podstawowa nr 10 –
Szkoła Podstawowa nr 13 – w Gminie Starachowice.

Projektowane elementy pełnią funkcję rekreacyjną i edukacyjną a infrastruktura dla zwierząt stanowi funkcje edukacyjne oraz schronienie i bazę pokarmową dla zwierząt. Zadanie ma charakter adaptacyjny polegający na wykonaniu zielonych ogrodów wokół placówek ukierunkowanych na prowadzoną w nich działalność edukacyjną, ekologiczną, rekreacyjną, wzmacniającą różnorodność biologiczną.

W ramach zadania prowadzony będzie nadzór inwestorski nad prowadzonymi robotami budowlanymi.

Budowa elementów małej architektury tj. altany dla potrzeb edukacyjnych, skrzyń do nasadzeń edukacyjnych, kompostownika, elementów do ćwiczeń i zabaw, leżaków, ławek, koszy na śmieci, tablicy informacyjnej, miejsca na ognisko oraz nasadzeń wykorzystywanych do zajęć edukacyjnych i ścieżek.

Koncepcja zielonych ogrodów zakłada m.in. nowe nasadzenie roślinności przyjazne alergikom, wiklinowe szałasy, zielone labirynty, ścieżki edukacyjne, fenologiczne – uprawiane przez dzieci symboliczne gatunki roślin charakterystyczne dla poszczególnych pór roku a także urządzenia zabawowe oraz małej architektury związanej z zielenią takiej jak pergole, trejaże, murki oporowe, drewniane ławki i leżaki.

Koncepcja obejmuje również usunięcie gatunków roślin trujących lub szkodliwych, które nie są wskazane przy placówkach oświatowych. Zakłada się inwentaryzację gatunków cennych przyrodniczo oraz zaplanowanie prac pielęgnacyjno – ratowniczych przy drzewach. Zastosowanie naturalnych elementów zagospodarowania będzie sprzyjać nawiązywaniu przez uczniów kontaktu z przyrodą oraz kreatywności. Naturalny plac zabaw będzie rozwijać wyobraźnie gdyż nie będzie tu gotowych zabawek przeznaczonych tylko do jednej czynności. Ogrody będą otwarte dla wszystkich zarówno dla dzieci jak i osób dorosłych.

Zadanie 2

Przygotowanie do działań w szkołach- wspólna nauka

Realizacja działań zakresu prowadzenia edukacji ekologicznej i budowy modelu partycypacyjnego obejmuje:

1. Przygotowania do działań w szkołach – wspólna nauka.

Wstępnym etapem działań edukacyjnych w ramach projektu jest przygotowanie do działań w szkołach, mające na celu uszczegółowienie projektu modelu pracy indywidualnie z każdą szkołą. Ten etap jest istotny pod kątem dopasowania programu edukacyjnego do potrzeb każdej z placówek uczestniczących w projekcie oraz przygotowania harmonogramu prac. Dodatkowo pozwala na nawiązanie relacji z przedstawicielami szkół, poznanie lepiej jej struktury – szczególnie w kontekście zdiagnozowania najbardziej aktywnych społecznie grup oraz zidentyfikowanie ważnych pod kątem społecznym i aktywizującym projektów i wydarzeń przez szkołę, tak aby model partycypacyjny odpowiadał na konkretne potrzeby każdej szkoły.

W ramach tego etapu planowane jest przeprowadzenie:
• spotkania organizacyjnego dla przedstawicieli wszystkich szkół na którym przedstawione zostaną założenia projektu, ogólny harmonogram, proponowane działania edukacyjne i partycypacyjne;
• spotkań roboczych w każdej z placówek

„Wspólna nauka” ma na celu również merytoryczne i praktyczne przygotowanie uczestników projektu do dalszych etapów, w ramach których będą aktywnie uczestniczyć w realizacji działań i prac na terenie szkół i przedszkoli.

W ramach tego etapu uwzględnione są działania takie jak:
• Lekcje pokazowe w szkołach podstawowych – dla uczniów i uczennic 6 i 7 klas oraz ich opiekunów (łącznie 26 lekcji).
• Cykl 4-miesięcznych warsztatów edukacyjnych w szkołach podstawowych - dla uczniów i uczennic 6 i 7 klas oraz ich opiekunów (łącznie 78 warsztatów).
• Warsztaty rodzinne – zorganizowane podczas wydarzeń szkolnych (łącznie 6 warsztatów po 1 w każdej placówce).
• Stoiska edukacyjne podczas wydarzeń szkolnych

W ramach tego etapu, dzięki działaniom otwartym – np. podczas wydarzeń szkolnych (np. pikniku, Dnia Ziemi) zaangażowani są bezpośrednio zarówno nauczyciele i opiekunowie, uczniowie, ale również całe rodziny i inne osoby zainteresowane inicjatywą.

Zadanie 3

Wspólne projektowanie w szkołach

Głównym celem tej części modelu partycypacyjnego jest aktywne włączenie dzieci i młodzieży w proces projektowania przestrzeni przyszkolnych. W ramach tego etapu planuje się zarówno kontynuowanie działań edukacyjnych, natomiast ukierunkowanych już na konkretne zajęcia dotyczące zielononiebieskiej infrastruktury i jej roli w adaptacji do zmian klimatycznych.

Ważnym krokiem jest tutaj zapoznanie dzieci i młodzieży z konkretnymi przykładami rozwiązań, które mogą być implementowane zarówno w mniejszej skali np. w przestrzeni przyszkolnej oraz przydomowej, ale także w większej – jak np. rozwiązanie stosowane w przestrzeniach publicznych czy budownictwie mieszkaniowym.

W tym etapie planowane są następujące działania:
• Warsztaty projekcyjne w szkołach podstawowych (łącznie 6)
• Prototypowanie i testowanie rozwiązań zagospodarowania przestrzeni w szkołach podstawowych (łącznie 6)
• Warsztaty podsumowujące w szkołach podstawowych (łącznie 6)

Na tym etapie uczestnicy projektu są zarówno edukowani, jak i zapraszani do aktywnego uczestnictwa w pracach i prototypowaniu zmian, które chcieliby wprowadzić w swoim najbliższym otoczeniu. Wspólne pracowanie nad koncepcją oraz testowanie rozwiązań, które mają służyć społeczności szkolnej są elementami, które, oprócz nabywania praktycznych umiejętności, mają również prowadzić wypracowania finalnej wizji, które będzie urzeczywistniała potrzeby i marzenia uczniów, uczennic. Głównym celem tej części modelu partycypacyjnego jest aktywne włączenie dzieci i młodzieży w proces projektowania przestrzeni przyszkolnych.

W ramach tego etapu planuje się zarówno kontynuowanie działań edukacyjnych, natomiast ukierunkowanych już na konkretne zajęcia dotyczące zielononiebieskiej infrastruktury i jej roli w adaptacji do zmian klimatycznych. Ważnym krokiem jest tutaj zapoznanie dzieci i młodzieży z konkretnymi przykładami rozwiązań, które mogą być implementowane zarówno w mniejszej skali (np. w przestrzeni przyszkolnej oraz przydomowej), ale także w większej – jak np. rozwiązanie stosowane w przestrzeniach publicznych czy budownictwie mieszkaniowym.

Zadanie 4

Wspólne tworzenie i pielęgnowanie w szkołach.

Głównymi celami jest zaangażowanie dzieci i młodzieży we wspólne działania podczas fizycznych przekształceń przestrzeni oraz wyposażenie ich w praktyczne umiejętności i odpowiednie narzędzia do adaptacji przestrzeni do zmian klimatycznych. Ponadto, wspólna praca nad fizycznymi zmianami w ich najbliższym otoczeniu ma przyczynić się do nabywania poczucia sprawczości i odpowiedzialności, ale także do budowania przywiązania do tworzonych miejsc.

W tym etapie planowane są następujące działania:
• Warsztaty projekcyjne w szkołach podstawowych (łącznie 6)
• Prototypowanie i testowanie rozwiązań zagospodarowania przestrzeni w szkołach podstawowych (łącznie 6)
• Warsztaty podsumowujące w szkołach podstawowych (łącznie 6)

Na tym etapie uczestnicy projektu są zarówno edukowani, jak i zapraszani do aktywnego uczestnictwa w pracach i prototypowaniu zmian, które chcieliby wprowadzić w swoim najbliższym otoczeniu. Wspólne pracowanie nad koncepcją oraz testowanie rozwiązań, które mają służyć społeczności szkolnej są elementami, które, oprócz nabywania praktycznych umiejętności, mają również prowadzić wypracowania finalnej wizji, które będzie urzeczywistniała potrzeby i marzenia uczniów, uczennic.

Głównym celem tej części modelu partycypacyjnego jest aktywne włączenie dzieci i młodzieży w proces projektowania przestrzeni przyszkolnych. W ramach tego etapu planuje się zarówno kontynuowanie działań edukacyjnych, natomiast ukierunkowanych już na konkretne zajęcia dotyczące zielononiebieskiej infrastruktury i jej roli w adaptacji do zmian klimatycznych.

Ważnym krokiem jest tutaj zapoznanie dzieci i młodzieży z konkretnymi przykładami rozwiązań, które mogą być implementowane zarówno w mniejszej skali (np. w przestrzeni przyszkolnej oraz przydomowej), ale także w większej – jak np. rozwiązanie stosowane w przestrzeniach publicznych czy budownictwie mieszkaniowym.

Kampania edukacyjno-informacyjna
- spotkania edukacyjno-informacyjne rozpoczynających projektu
- spotkania edukacyjne w szkołach podstawowych wspólne działania ze szkołami (konkursy, wystawy, pogadanki)
- opracowanie gry miejskiej/miejskiej ścieżki dydaktycznej po starachowickich ogrodach społecznych
- piknik podsumowujący połączony z inauguracją gry miejskiej i miejskiej ścieżki dostępny dla wszystkich mieszkańców miasta ze szczególnych uwzględnieniem uczniów szkół i ich rodzin
- młodzieżowa konferencja klimatyczna zamykająca projekt.

Promocja projektu przygotowanie identyfikacji wizualnej projektu i założeń kampanii - umieszczenie informacji na stronie internetowej projektu, na fb, w prasie ogólnopolskiej przygotowanie foto i wideo relacji w tym filmów edukacyjno-instruktarzowych (poradnik w wersji video) - przygotowanie poradnika w wersji elektronicznej

Wskaźniki produktu:
1. Liczba przeprowadzonych kampanii informacyjno -edukacyjnych kształtujących świadomość ekologiczną – 1 szt.
2. Zielona infrastruktura wybudowana lub zmodernizowana w celu przystosowanie się do zmian klimatu:- 3,43 ha.

Wskaźniki rezultatu:
1. Szacowana liczba ludności mieszkająca w promieniu 2 km od nowo wybudowanej lub znacznie zmodernizowanej publicznej zielonej infrastruktury na obszarach miejskich wspieranej w ramach projektu: 20.000,00 osób.